در رابطه با حکومت اسلامی و ولایت فقیه، دو مبنا وجود دارد:

۱- مبنای اول که «مبنای انتصاب» نامیده می‏شود، ابتدا از سوی مرحوم «صاحب جواهر» مطرح شد و نظر امام خمینی(س) نیز بر آن است. بر اساس این مبنا، مشروعیت ولی فقیه در سلسله مشروعیت نبی اکرم(ص) و ائمه(ع) قرار دارد و مردم تنها در اثبات آن دخیل هستند و نه ثبوتش. مردم نقشی در مشروعیت حکومت ولی فقیه ندارند. همان نقشی که برای مردم در تحقق حکومت نبوی متصور است، در حکومت ولایی در عصر غیبت نیز همان نقش را دارند.

۲- مبنای دوم را که می‏توان «مبنای انتخاب» نامید، نظر جناب منتظری است. بر اساس این مبنا، مشروعیت حکومت ولایی دو پایه دارد. یک پایه انتصاب از طرف شارع مقدس است و یک پایه مقبولیت در میان مردم. یعنی درست است که امام معصوم(ع) در هر صورت حق اعمال ولایت دارد، ولی در زمان غیبت اگر چه تنها ولی فقیه می‏تواند تصدی حکومت اسلامی را بر عهده بگیرد، اما وی بدون استقبال مردم حق حکومت ندارد.

برای قضاوت در مورد این دو مبنا، لازم است ادله هر یک از طرفین بررسی شود.

در رابطه با نظر جناب منتظری، حضرت آیت‏الله جوادی آملی پاسخ دقیقی دارند که ان‏شاءالله در جای خود ذکر خواهد شد.

در این پست و پست‏های آینده تلاش می‏کنم ابتدا نظر جناب منتظری را خدمت دوستان تقدیم کنم.

متن زیر، از کتاب «الدراسات فی ولایه الفقیه و فقه الدوله الاسلامی» اثر جناب منتظری، فصل دوم، جلد اول، صفحه ۴۰۷ انتخاب شده است.

متن اصلی کتاب که به زبان عربی تقریر شده، در انتهای پست آمده است.

ادامه مطلب …